لزوم نصب لرزه نگار کف اقیانوسی برای پایش سونامی

به گزارش وبلاگ کانادا، در حالی کشور به دستگاه های نسل جدید شتابنگاری و لرزه نگاری احتیاج دارد که به اعتقاد محققان حوزه زلزله تراکم این دستگاه ها کم و به منظور مدیریت بحران دسترسی به داده های این دستگاه ها لازم است و از سوی دیگر با توجه به استقرار بیشتر جمعیت در استان هایی همچون گیلان ومازندران باید شرایط لرزه خیزی این استان های پرجمعیت پایش گردد؛ چرا که در صورت رخداد زلزله های مهم مانند زلزله منجیل و رودبار، جمعیت بیشتری تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.

لزوم نصب لرزه نگار کف اقیانوسی برای پایش سونامی

به گزارش خبرگزاری مالی ایران، دکتر محمد پورمحمد شاهوار، عضو هیات علمی شبکه شتابنگاری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با بیان اینکه شبکه ملی شتابنگاری مجهز به حدود 1200 ایستگاه است و از این تعداد هزار ایستگاه دارای دستگاه های نسل قدیم است، گفت: بعد از زلزله منجیل و رودبار با استفاده از وام بانک جهانی 1300 دستگاه شتابنگاری خریداری و نصب شد، ولی با توجه به توسعه دانش، احتیاج است که این دستگاه ها به روز شوند.

وی با تاکید بر اینکه دستگاه های نسل جدید شتابنگاری قادر به انتقال و دریافت آنلاین در زمان رخداد زلزله هستند، اظهار کرد: این قابلیت ها در مدیریت بحران بسیار موثرند و این در حالی است که ایستگاه های نسل قدیم شتابنگاری فاقد این ویژگی است؛ از این رو در زمان رخداد زلزله دسترسی به داده های این ایستگاه ها با تاخیر صورت می گیرد و در نتیجه با تاخیر زیادی داده های کسب شده به مرکز مدیریت بحران اعلام خواهد شد.

پورمحمد شاهوار، نمونه آن را زلزله های ترکمانچای و سرپل ذهاب دانست و یادآور شد: اگر در این مناطق دستگاه های جدید شتابنگاری نصب بود، می توانستیم در دقایق اولیه زلزله، داده های لازم را به موقع در اختیار ستاد مدیریت بحران قرار دهیم و اعلام کنیم که بیشترین شتاب و بیشترین شدت در کدام منطقه بوده است.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه داد: زلزله های عظیم در یک نقطه متمرکز نشده است و در زلزله هایی با عظیمای 6 تا 7 تقریبا می توان گفت 50 تا 100 کیلومتر گسیختگی زمین ایجاد خواهد شد و در این فواصل ممکن است خساراتی را داشته باشیم.

وی همچنین با بیان اینکه در زلزله های عظیم معمولا جهت پذیری زلزله را نیز شاهدیم، در این باره شرح داد: به عنوان نمونه زلزله سرپل ذهاب از ازگله آغاز شد و جهت پذیری آن به سمت سرپل بود و بیشترین خسارت را نیز در سرپل ذهاب انتظار داشتیم و داده های دستگاه ها نیز همین را نشان می داد.

به گفته وی، در زلزله ترکمانچای، ایستگاه هایی که در راستای محدود ترکمانچای قرار داشتند، شتاب بسیار بالایی را ثبت کردند و این نشان می دهد که این زلزله خساراتی را به خانه های روستایی وارد نموده است.

اضافه شدن دستگاه های نسل جدید شتابنگاری به شبکه

عضو هیات علمی شبکه شتانگاری با بیان اینکه در حال حاضر توانسته ایم 500 دستگاه جدید خریداری کنیم و از این تعداد 200 دستگاه نصب شده است، گفت: در صورتی که زیر ساخت های لازم ایجاد گردد، مابقی دستگاه ها نیز نصب خواهند شد.

وی با اشاره به وارد کردن دستگاه شتابنگاری نسل جدید به کشور، اضافه نمود: با این تعداد دستگاهی که به کشور وارد شده است، عملا نیمی از شبکه شتابنگاری را می توانیم پوشش دهیم و برای بعضی از نواحی مهم کشور، تراکم ایستگاه نداریم؛ از این رو ما همچنان در بعضی از استان ها در تعداد ایستگاه های شتابنگاری ضعف داریم.

پورمحمد شاهوار ادامه داد: ولی با توجه به قانون جدید مدیریت بحران و برنامه توسعه ابلاغ شده از سوی رییس جمهور، شبکه شتابنگاری موظف شده هزار دستگاه جدید شتابنگاری را خریداری کند.

به گفته وی در صورتی که این هزار دستگاه خریداری شده به 500 دستگاه جدید نصب شده، اضافه گردد، می توان گفت 1500 دستگاه جدید در کشور نصب شده و این امر می تواند به ویژه در حوزه سامانه پاسخ سریع و هشدار سریع موثر باشد.

این محقق حوزه زلزله، اولویت استقرار دستگاه های نسل جدید شتابگار را استان های لرزه خیز با پراکندگی جمعیت بالا دانست و خاطر نشان کرد: در استان مازندران از نظر زیر ساختی خیلی مشکل داریم و همچنان نتوانستیم دستگاه های زیادی را در این استان نصب کنیم.

وی زون مکران سیستان وبلوچستان را از دیگر مناطق مهم کشور نام برد که احتیاجمند ایجاد ایستگاه شتابنگاری است و ادامه داد: پراکندگی و تراکم ایستگاه های شتابنگاری در این منطقه کم است.

پورمحمد شاهوار، استان هایی چون فارس، تهران، گیلان و مازندران را پر جمعیت ترین استان های کشور توصیف کرد و یادآور شد: استان های گیلان و مازندران به دلیل دارا بودن آب و هوای مناسب، جهانگرد پذیرند، ضمن آنکه در آینده جمعیت بیشتری در این استان ها مستقر می شوند و در صورتی که زلزله ای به عظیمای زلزله منجیل در آن ها رخ دهد، جمعیت بیشتری تحت تاثیر قرار می گیرند.

گسل های سواحل

پورمحمد شاهوار با اشاره به پایش گسل های دریا و سونامی، اظهار کرد: یکسری از دستگاه ها به نام لرزه نگاری های کف اقیانوسی (Ocean bottom seismometer) هستند که می توانند در لحظه ای که زلزله رخ می دهد، به یاری شبکه های لرزه نگاری و شتابنگاری بیایند؛ این نوع ایستگاه ها هر چند که بسیار گران قیمت هستند ولی وجود این ایستگاه ها برای کشور بسیار لازم است.

به گفته این محقق، در حوزه مکران که احتمال رخدادهای سونامی وجود دارد، تجهیز این منطقه به دستگاه های لرزه نگاری کف اقیانوسی مهم است؛ چراکه باعث می گردد سریع تر به داده ها دسترسی پیدا کنیم.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی تاکید نمود: از آنجایی که زلزله قابل پیش بینی نیست، هر چه تعداد ایستگاه های شتابنگاری و لرزه نگاری بیشتری باشته باشیم، داده های بیشتر و پوشش بهتری از این پدیده خواهیم داشت؛ چراکه هر کدام از این دستگاه ها قادر هستند پارامترها را اندازه گیری و محاسبه و به مرکز شتابنگاری اعلام نمایند و ما نیز می توانیم سریع تر این داده ها را در اختیار مسوولان مدیریت بحران کشور قرار دهیم.

تفاوت دستگاه شتابنگاری با لرزه نگار

پورمحمد شاهوار، دستگاه های لرزه نگار و شتابنگار را دارای دو بخش سنسور و دیجیتایزر دانست و شرح داد: تفاوت این دستگاه ها در نوع سنسورهای استفاده شده در آنها است. بخش دیجیتایزر داده را دریافت و به سنسورها ارسال می نماید و سنسور با پردازش این داده ها، آن ها را با فرمت های خاصی در اختیار شبکه قرار می دهد.

وی با تاکید بر اینکه هر دوی این سنسورها برای کشور ضروری هستند، چون ماهیت کابردی متفاوتی دارند، گفت: لرزه نگارها در بیرون شهرها در جاهایی که هیچ انسانی در آن ها عبور نمی نماید و سطح نویز کم است، نصب می شوند، ولی شتابنگارها در جاهایی نصب می شوند که انسان و سازه است؛ چرا که می خواهیم نیروی وارد شده به سازه ها را آنالیز کنیم.

عضو هیات علمی شبکه شتابنگاری ادامه داد: نکته مثبت دستگاه شتابنگاری این است که می تواند میزان خسارت را برآورد کند؛ از این رو در نقطه ای که پراکندگی جمعیت وجود دارد، باید این دستگاه ها نصب شوند تا بتوان خسارت منطقه زلزله را برآورد کرد.

وی خاطر نشان کرد: در کشورهایی مانند یونان، ایتالیا، ترکیه، ژاپن و امریکا بیش از هزاران دستگاه لرزه نگار و هزاران دستگاه شتابنگار نصب و راه اندازی شده است.

احتیاجهای کشور در زمینه تعداد ایستگاه شتابنگاری

پورمحمد شاهوار با تاکید بر اینکه در شرایط ایده آل ما احتیاجمند 3500 ایستگاه شتابنگاری هستیم، ولی در حال حاضر 1200 دستگاه داریم، اظهار داشت: اگر هزار دستگاه جدید خریداری گردد، به آمار 2 هزار ایستگاه شتابنگار می رسیم و شرایط بهتری در پایش زلزله ها خواهیم داشت.

منبع: اقتصاد ایران

به "لزوم نصب لرزه نگار کف اقیانوسی برای پایش سونامی" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "لزوم نصب لرزه نگار کف اقیانوسی برای پایش سونامی"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید